Przejdź do głównej zawartości

Dlaczego warto samodzielnie mierzyć ciśnienie krwi? Jaki ciśnieniomierz wybrać?

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą, w której wyjątkowo często dochodzi do nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych wśród pacjentów – statystki mówią, że w Europie około 44% chorych przerywa terapię w ciągu 12 miesięcy od jej rozpoczęcia. W Polsce współczynnik ten wypada jeszcze gorzej i wynosi około 58%. Takie postępowanie ma oczywiście swoje negatywne konsekwencje. Pacjenci z nadciśnieniem, którzy nie przestrzegają zaleceń terapeutycznych i nie przyjmują przepisanych im leków mają o 50% wyższe prawdopodobieństwo wylądowania w szpitalu na skutek powikłań. Przyczyn zaniechania leczenia w przypadku nadciśnienia należy doszukiwać się przede wszystkim w bezobjawowym przebiegu choroby. Po kilku tygodniach od rozpoczęcia leczenia pacjenci zaczynając myśleć w następujący sposób: "Biorę te leki na nadciśnienie, ale wcale nie czuję się po nich lepiej!". Do tego dochodzi jeszcze aspekt finansowy: "Skoro nie czuję się jakoś specjalnie lepiej po tych lekach, to szkoda na nie wydawać tyle pieniędzy!". Ze względu na chroniczny charakter choroby i jej bezobjawowy przebieg pacjentowi jest ciężko znaleźć motywację do utrzymania leczenia. Jednym ze sprawdzonych sposobów na utrzymanie wysokiego poziomu motywacji i kontynuację leczenia jest samokontrola ciśnienia w warunkach domowych.

Przeprowadzanie samodzielnych pomiarów ciśnienia krwi pozwala na obserwowanie korzystnych efektów systematycznego leczenia, co podnosi motywację do dalszego przyjmowania leków.

Rodzaje ciśnieniomierzy dostępnych na rynku

Urządzenie do pomiaru tętniczego ciśnienia krwi nazywa się często ciśnieniomierzem, chociaż profesjonalna nazwa takiego aparatu to sfigmomanometr.

Ręczne urządzenia do pomiaru ciśnienia tętniczego krwi – ciśnieniomierz zegarowy (po lewej) i słupkowy (po prawej).
1. Klasyczne ciśnieniomierze analogowe
Starsze typy ciśnieniomierzy składają się z gumowego mankietu, który należy umieścić na ramieniu i nadmuchać przy użyciu ręcznej pompki, aż do zaniknięcia tętna w tętnicy promieniowej. Następnie przy użyciu specjalnego zaworu spuszcza się powietrze z mankietu, aż do pojawienia się tętna lub pierwszych tonów. Wtedy odczytuje się ciśnienie skurczowe sprawdzając wartość wskazywaną przez wskazówkę analogowego manometru (ciśnieniomierz zegarowy na rysunku powyżej po lewej) lub na podstawie wysokości słupa cieczy, np.: rtęci (ciśnieniomierz słupkowy na rysunku powyżej po prawej). Gdy tony stają się niesłyszalne, mierzy się ciśnienie rozkurczowe. Tego typu urządzenia są bardzo dokładne. Do prawidłowego pomiaru ciśnienia ręcznym sfigmomanometrem niezbędny jest jednak stetoskop, dzięki któremu wiadomo kiedy odczytać wartość ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. Z tego powodu o wiele łatwiej jest dokonywać samodzielnych pomiarów ciśnienia krwi przy użyciu elektronicznych ciśnieniomierzy. Nie zdziwcie się jednak gdy wasz lekarz wciąż będzie korzystał z tradycyjnego, analogowego ciśnieniomierza – w doświadczonych rękach takie urządzenie pozwala na dokonywanie dokładniejszych pomiarów. Do wyników pomiarów ciśnienia uzyskanych przy użyciu sfigmomanometrów rtęciowych odnosi się wyniki uzyskane ciśnieniomierzami elektronicznymi podczas badań sprawdzających ich dokładność.


2. Ciśnieniomierze elektroniczne zakładane na ramię
Alternatywę dla tradycyjnych, ręcznych ciśnieniomierzy stanowią ich elektroniczne odpowiedniki, które automatyzują i ułatwiają proces pomiaru ciśnienia krwi. Ciśnieniomierze elektroniczne, których dokładność pracy została potwierdzona badaniami, są zalecane do samokontroli ciśnienia krwi w warunkach domowych. Precyzja pomiarów najlepszych modeli w zasadzie nie odbiega od tego, co można uzyskać przy pomocy sfigmomanometrów rtęciowych. Większość współczesnych ciśnieniomierzy elektronicznych posiada automatyczną pompkę (mankiet sam się pompuje). Wyższe modele mają dodatkową funkcję wykrywania zaburzeń rytmu serca (arytmii). Na końcu artykułu opisałem szczegółowo kilka modeli, które szczególnie polecam ze względu na to, że zostały zwalidowane w niezależnych badaniach.

3. Ciśnieniomierze elektroniczne napalcowe
Poza elektronicznymi ciśnieniomierzami z rękawem zakładanym na ramię na rynku dostępne są jeszcze dwa dodatkowe typy urządzeń – ciśnieniomierze napalcowe oraz nadgarstkowe. Zakupu i użytkowania tych pierwszych odradza większość towarzystw kardiologicznych na świecie. Ciśnieniomierze napalcowe są, co prawda, wygodne w użyciu, ale wyniki pomiarów są obarczone dużym błędem, a przez to mało wiarygodne. Jest tak ze względu na dużą wrażliwość ciśnieniomierzy napalcowych na położenie ciała. Aby pomiar ciśnienia był dokładny urządzenie musi znajdować się zawsze na wysokości serca, w stałym położeniu w trakcie każdego pomiaru. Taka konsekwencja w ułożeniu ciała jest trudna do uzyskania, szczególnie u osób starszych.

4. Ciśnieniomierze elektroniczne nadgarstkowe
Podobnie sytuacja przedstawia się w przypadku ciśnieniomierzy zakładanych  na nadgarstek – te również mogą być mniej dokładne w porównaniu do ciśnieniomierzy z rękawem zakładanym na ramię. Ponownie chodzi o odpowiednie ułożenie urządzenia względem serca. Badania pokazują, że nie jest to wcale proste. Kardiolodzy z Włoch zaobserwowali, że nawet pacjenci przeszkoleni przez lekarza mają problem z wykonywaniem prawidłowych pomiarów ciśnienia krwi przy użycia ciśnieniomierzy nadgarstkowych. Co prawda droższe modele ciśnieniomierzy nadgarstkowych wyposażone są w układ, który pomaga obrać odpowiednią pozycję do pomiaru, jednak nawet w takim przypadku wynik może być miej dokładny, w porównaniu do pomiaru na ramieniu. Dzieje się tak ze względu na fakt, że tętnice biegnące przez nadgarstek są węższe i zlokalizowane płycej pod skórą niż te, które znajdują się w obrębie ramienia. W niektórych przypadkach stosowanie ciśnieniomierzy nadgarstkowych znajduje jednak uzasadnienie. Powinny być one używane przez pacjentów, którzy ze względy na ograniczoną sprawność ruchową lub otyłość nie są w stanie założyć rękawa na ramię.


Podsumowując, obecnie na rynku dostępne są następujące rodzaje urządzeń do pomiaru ciśnienia tętniczego krwi:
  • bardzo dokładne i stosunkowo trudne w obsłudze ciśnieniomierze ręczne,
  • nieco mniej dokładne, ale prostsze w obsłudze ciśnieniomierze elektroniczne z mankietem zakładanym na ramię, które są zalecane do samokontroli ciśnienia krwi w warunkach domowych,
  • ciśnieniomierze elektroniczne zakładane na nadgarstek zalecane tylko dla osób otyłych lub z ograniczoną zdolnością ruchową,
  • niedokładne ciśnieniomierze zakładane na palec.

Jaki ciśnieniomierz wybrać?

Większość recenzji i opisów ciśnieniomierzy, które można znaleźć w internecie skupia się na przedstawieniu i porównaniu funkcji, które posiada konkretny aparat. Często są to mało istotne funkcje dodatkowe, które nie wpływają na dokładność i wiarygodność pomiarów. Tutaj, dla odmiany, przedstawię urządzenia, których dokładność i przydatność do pomiarów ciśnienia krwi w różnych warunkach została zweryfikowana w zgodzie ze standardami wypracowanymi przez międzynarodowe komitety lekarskie, a wyniki analiz opublikowane w czasopismach naukowych. Publikacji dotyczących konkretnych modeli ciśnieniomierzy poszukiwałem w bazie publikacji naukowych PubMed. Poniżej zamieszczam po jednym rekomendowanym modelu od kilku czołowych producentów ciśnieniomierzy elektronicznych. Wszystkie poniższe urządzenia zostały sprawdzone pod kątem wiarygodności pomiarów i mogą być z powodzeniem stosowane w warunkach domowych.

Omron M6 comfort 

Sprzęt znanej japońskiej marki. Badacze z Francji i Libanu zweryfikowali, że ciśnieniomierz Omron M6 comfort sprawdza się podczas pomiarów ciśnienia krwi równie dobrze jak klasyczny sfigmomanometr rtęciowy, który uznawany jest za złoty standard przy tego typu badaniach. W innym badaniu zademonstrowano, że ten aparat jest skuteczny także u pacjentów z cukrzycą typu drugiego. Ten aparat polecam również ze względu na specjalnie zaprojektowany mankiet IntelliWrap, który zapewnia poprawny pomiar ciśnienia niezależnie od ułożenia mankietu w stosunku do tętnicy ramiennej. Badania potwierdziły, że mankiet ten sprawdzi się u osób ze znacznym obwodem ramienia, na przykład u osób otyłych. Jest to grupa pacjentów, u których na skutek źle dobranego mankietu i jego niepoprawnego ułożenia podczas pomiaru może dochodzić do przeszacowania  ciśnienia tętniczego i potencjalnie nadmiernego stosowania leków hipotensyjnych. Wszystkie te badania potwierdzają, że Omron M6 comfort daje wiarygodne wyniki pomiarów ciśnienia i może być z powodzeniem stosowany w warunkach domowych do samokontroli nadciśnienia i monitorowania skuteczności leczenia. Aparat posiada funkcję wykrywania arytmii. Szczegółowy opis funkcji aparatu znajdziesz na stronie producenta. Sklepy sprzedające ten model ciśnieniomierza wraz z akcesoriami znajdziesz na portalu Ceneo.


Beurer BM 44

Ciśnieniomierz Beurer BM 44 został sprawdzony przez lekarzy z Niemiec zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego. Badanie udowodniło jego przydatność do pomiarów ciśnienia w warunkach domowych. Więcej informacji o tym urządzeniu znajdziesz na stronie producenta. Sklepy sprzedające ciśnieniomierz Beurer BM 44 wraz z akcesoriami znajdziesz na portalu Ceneo.


iHealth BP5

Ciśnieniomierz iHealth BP5 jest urządzeniem, które może zostać docenione przez młodszych i bardziej technologicznych użytkowników. BP5 zakłada się w całości na ramię (elektronika wbudowana jest w mankiet). Urządzenie łączy się bezprzewodowo ze smarfonem za pośrednictwem technologii Bluetooth. Wspierane są telefony z systemem iOS oraz Android. Dedykowana aplikacja zbiera wyniki pomiarów, generuje wykresy obrazujące zmiany ciśnienia krwi w czasie oraz umożliwia eksport danych do plików Excela oraz PDF. Skuteczność działania urządzenia została zwalidowana zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, a wyniki badania opublikowane na łamach czasopisma Blood Pressure Monitoring. Nie jest to więc zwykły gadżet, ale urządzenie sprawdzone pod kątem przydatności w samokontroli nadciśnienia tętniczego w warunkach domowych. Sklepy sprzedające ten model ciśnieniomierza wraz z akcesoriami znajdziesz na portalu Ceneo.


Podsumowanie

Jeżeli zdecydujesz się na zakup ciśnieniomierza, to pamiętaj, że zawsze możesz zabrać swoje urządzenia do lekarza, żeby ten sprawdził czy twój ciśnieniomierz działa prawidłowo. Lekarz lub farmaceuta udzielą Ci wskazówek dotyczących samodzielnego mierzenia ciśnienia krwi. Miej na uwadze, że treści przedstawione na zdrowiemolekularne.pl mają jedynie wartość informacyjną i edukacyjną. Pod żadnym pozorem nie mogą zastąpić indywidualnej porady farmaceutycznej lub lekarskiej. Powyższy artykuł zawiera linki afiliacyjne – jeśli dokonasz zakupu za ich pośrednictwem wesprzesz funkcjonowanie bloga.

Komentarze

Najczęściej czytane

Witamina D – ile tak naprawdę jej potrzebujesz oraz jak ją dostarczyć?

Już w pierwszej połowie XIX wieku odkryto, że ekspozycja na działanie promieni słonecznych jest skutecznym sposobem leczenia krzywicy, choroby wieku dziecięcego charakteryzującej się zaburzeniami we wzroście kości i ich zniekształceniem. Na początku XX wiedziano, że przyczyną krzywicy mogą być niedobory jakiejś substancji rozpuszczalnej w tłuszczach. W latach trzydziestych XX wieku zidentyfikowano tę substancję i nazwano ją witaminą D.


Dziś bardzo dobrze rozumiemy, że witamina D jest niezbędna do zachowania zdrowych kości ze względu na jej kluczowe znaczenia dla absorpcji wapnia, ich kluczowego składnika budulcowego. Dobrze wiemy także, że witamina D powstaje w sposób naturalny w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego z zakresu UV-B. W optymalnych warunkach synteza skórna zaspokaja ok. 80% zapotrzebowania organizmu na witaminę D. Pozostałe 20% można skutecznie dostarczyć wraz z pożywieniem.


Niestety współczesna dieta staje się coraz bardziej uboga w pokarmy zawierające dużo wit…

Kolejny popularny suplement diety okazuje się bezużyteczny

Opublikowano właśnie wyniki dużej analizy dotyczącej wpływu kwasów omega-3 na zachorowalność na choroby układu sercowo-naczyniowego. W oparciu o wysokiej jakości dane badacze stwierdzili, że przyjmowanie suplementów diety zawierających kwasy omega-3 nie jest źródłem żadnych istotnych korzyści zdrowotnych – zwiększone przyjmowanie kwasów omega-3 nie zmniejsza zachorowalności na choroby serca oraz nie wpływa istotnie na długość życia.

Powszechne przekonania Niewielkie ilości kwasów tłuszczowych omega-3 są niezbędne do utrzymania zdrowia. Organizm wykorzystuje je chociażby do tworzenia elementów strukturalnych błon komórkowych. Główne kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 ważne z perspektywy zdrowia człowieka to kwas α-linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA). Nasz organizm nie potrafi wyprodukować od zera żadnego z nich, dlatego musimy dostarczać je razem z pożywieniem (a przynajmniej ALA, ponieważ jesteśmy w stanie przekształcić go do EPA i DHA). ALA to…

Sztuczna inteligencja uczy się czytać w Twoich myślach (i jest już w tym całkiem dobra)

Odkrycia ostatniej dekady pokazują, że stosując odpowiednio zaawansowane techniki badawcze można bezinwazyjnie pozyskać informacje o aktywności wybranych rejonów mózgu (np.: kory wzrokowej), a następnie za pomocą algorytmów sztucznej inteligencji zrekonstruować bodźce (np.: wzrokowe), które były źródłem wspomnianej aktywności mózgowej. Może brzmi to nieco skomplikowanie, ale interpretacja jest dosyć prosta: science-fiction stało się rzeczywistością – czytanie w myślach jest możliwe. Do całego procederu niezbędne są dwie rzeczy: aparat do funkcjonalnego obrazowania metodą rezonansu magnetycznego (w skrócie fMRI, z ang. functional magnetic resonance imaging) oraz dobrze wytrenowane algorytmy sztucznej inteligencji (w skrócie AI, z ang. artificial intelligence).

Za pomocą fMRI naukowcy są w stanie tworzyć trójwymiarowe mapy aktywności mózgu i precyzyjnie określać, które rejony mózgu ulegają aktywacji w danym momencie. Jest to możliwe, ponieważ aktywne neurony mają wysokie zapotrzebowanie…

Jakie jest ryzyko, że będziesz miał zawał serca lub udar mózgu?

Istnieje szereg czynników, które predysponują do wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu. Zbierając dane pochodzące od bardzo wielu pacjentów lekarze i naukowcy są wstanie oszacować ryzyko związane z wiekiem, parametrami krwi, chorobami współwystępującymi i stylem życia a występowaniem chorób układu krążenia. Do tej pory poznano ponad dwadzieścia różnych czynników w istotny sposób zwiększających prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia. Aby ułatwić pracę lekarzom stworzono specjalne algorytmy, które pozwalają oszacować ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia u badanego pacjenta. Jednym z najpopularniejszych algorytmów tego typu jest rozwijany nieprzerwanie od 2007 roku brytyjski QRISK, z którego każdy pacjent może bezpłatnie skorzystać poprzez aplikację on-line.


QRISK podaje jakie jest ryzyko zapadnięcia na którąś z chorób układu krążenia w perspektywie 10 najbliższych lat. Do chorób układu krążenia należą m.in.:
udar mózgu,zawał serca (zawał mięśnia sercowego),przemija…