Przejdź do głównej zawartości

10 wskazówek dla rodziców korzystających z leków bez recepty (OTC) przy leczeniu dzieci

Statystyki wskazują, że aż 8 na 10 rodziców przynajmniej raz w życiu podało swojemu dziecku złą dawkę leku. Ze względu na to, że samodzielne prowadzenie leczenia dziecka przy użyciu leków dostępnych bez recepty może być trudne (a czasami wręcz niebezpieczne!) przygotowałem krótki poradnik, który ma na celu zwiększenie skuteczności i bezpieczeństwa leków, które podajesz swoim dzieciom. Poniższe wskazówki pomogą Ci uniknąć często występujących błędów związanych ze stosowaniem leków dostępnych bez recepty czyli tzw. leków OTC (ang. over-the-counter). Niektóre z nich mogą wydać Ci się nieco banalne, ale ignorowanie oczywistych, jak mogłoby się wydawać, zaleceń jest częstym źródłem błędów, które mogą zaważyć na bezpieczeństwie i skuteczności terapii.

Stosując leki dostępne bez recepty u dzieci należy zachować szczególną ostrożność.

1. Przeczytaj z uwagą etykietę leku za każdym razem kiedy zamierzasz podać go dziecku.

2. Podawaj dziecku tylko leki skierowane przeciwko symptomom, które występują u Twojego dziecka.

  • W szczególności miej baczenie, by nigdy nie podawać dziecku leków przeciwkaszlowych lub przeciwgorączkowych, jako leków nasennych.
  • Nie podawaj dziecku aspiryny w celu zwalczania grypy, ospy wietrznej i ani innych chorób wirusowych.

3. Zawsze podawaj dziecku zalecaną dawkę leku.

  • Jeżeli lek zaopatrzony jest w miarkę, to skorzystaj z niej do odmierzenia rekomendowanej dawki. Nie zastępuj dołączonej miarki utensyliami kuchennymi.
Nie zastępuj miarki dołączonej do leku łyżką kuchenną.

4. Dopasuj dawkę do masy dziecka. 
  • W przypadku niektórych leków dostępnych bez recepty rekomendowane dawki różnią się w zależności od tego, ile waży dziecko. Zawsze sprawdź czy podajesz dziecku ilość leku adekwatną do masy jego ciała.
5. Nie powielaj substancji czynnych.
  • Zachowaj szczególną ostrożność podając dziecku kilka różnych leków. Mogą one zawierać tę samą substancję leczniczą. Podając dziecku tę samą substancję czynną pod postacią kilku różnych preparatów możesz łatwo przekroczyć bezpieczną dawkę leku. 
  • Wiele preparatów przeciwgorączkowych i przeciwbólowych zawiera paracetamol (acetaminofen). Paracetamol stosowany w zalecanych dawkach jest uznawany za stosunkowo bezpieczny lek, jednak jego przedawkowanie może doprowadzić do uszkodzenia wątroby i śmierci dziecka.

6. Przechowuj leki poza zasięgiem dzieci.

  •  Szafki, w których przechowywane są leki warto dodatkowo zabezpieczyć specjalnymi blokadami.

7. Nie podawaj dziecku przeterminowanych leków.

  • Wszystkie niewykorzystane leki, który termin przydatności minął przynieś do najbliższej apteki, która prowadzi zbiórkę przeterminowanych leków. Informacje o tym, które apteki są zaopatrzone w specjalne pojemniki do zbiórki przeterminowanych leków znajdziesz na stronie internetowej swojego miasta lub gminy, np: Lublin, Rzeszów, Warszawa (mapa), Wrocław (mapa).

8. Nie podawaj dziecku leków, które są przeznaczone tylko dla dorosłych.

9. Z jednego opakowania leku podawango donosowo (np.: krople i maści do nosa, roztwory w aerozolu) powinno korzystać tylko jedno dziecko.

  • Współdzielenie kropli/aerozolu do nosa niesie ze sobą ryzyko przeniesienia drobnoustrojów od jednego dziecka do drugiego.

10. W razie jakichkolwiek wątpliwości skonsultuj się z farmaceutą lub lekarzem.

  • Jeśli to możliwe, kupuj leki OTC w aptece. Farmaceuta, w przeciwieństwie do sprzedawcy w kiosku, udzieli Ci fachowej porady dotyczącej terapii dziecka.
  • Pamiętaj, że do zadań farmaceuty należy opieka i edukacja pacjenta, a także kontrola bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
  • Farmaceuta posiada unikatową wiedzę z zakresu właściwości i mechanizmów działania substancji leczniczych, losów leków w organizmie oraz aspektów ich wytwarzania. Przez to jest lepiej przygotowany do pełnienia funkcji doradcy w zakresie stosowania leku zarówno w odniesieniu do pacjenta jak i lekarzy oraz pielęgniarek.
  • Jeżeli na skutek działania leku wystąpią u dziecka jakiekolwiek niepożądane symptomy, to zaprzestań dalszego stosowania leku i skonsultuj się z pracownikiem służby zdrowia.
Apteczne półki uginają się od leków dostępnych bez recepty. Ich stosowanie u dzieci najlepiej skonsultować z farmaceutą.
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Zawarte w nim wskazówki powstały m.in. na bazie zaleceń Amerykańskiej Akademii Lekarzy Rodzinnych, informacji dostępnych na portalu knowyourotcs.org oraz w podręczniku Nieprzestrzeganie
zaleceń terapeutycznych pod redakcją prof. Zbigniewa Gacionga oraz prof. Przemysława Kardasa. Dziękuję za krytyczną lekturę oraz wskazówki mgr farm. Ewelinie Rydzik-Strzemskiej oraz mgr farm. Patrycji Kaczmar.

Komentarze

Najczęściej czytane

Kolejny popularny suplement diety okazuje się bezużyteczny

Opublikowano właśnie wyniki dużej analizy dotyczącej wpływu kwasów omega-3 na zachorowalność na choroby układu sercowo-naczyniowego. W oparciu o wysokiej jakości dane badacze stwierdzili, że przyjmowanie suplementów diety zawierających kwasy omega-3 nie jest źródłem żadnych istotnych korzyści zdrowotnych – zwiększone przyjmowanie kwasów omega-3 nie zmniejsza zachorowalności na choroby serca oraz nie wpływa istotnie na długość życia.

Powszechne przekonania Niewielkie ilości kwasów tłuszczowych omega-3 są niezbędne do utrzymania zdrowia. Organizm wykorzystuje je chociażby do tworzenia elementów strukturalnych błon komórkowych. Główne kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 ważne z perspektywy zdrowia człowieka to kwas α-linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA). Nasz organizm nie potrafi wyprodukować od zera żadnego z nich, dlatego musimy dostarczać je razem z pożywieniem (a przynajmniej ALA, ponieważ jesteśmy w stanie przekształcić go do EPA i DHA). ALA to…

Sztuczna inteligencja uczy się czytać w Twoich myślach (i jest już w tym całkiem dobra)

Odkrycia ostatniej dekady pokazują, że stosując odpowiednio zaawansowane techniki badawcze można bezinwazyjnie pozyskać informacje o aktywności wybranych rejonów mózgu (np.: kory wzrokowej), a następnie za pomocą algorytmów sztucznej inteligencji zrekonstruować bodźce (np.: wzrokowe), które były źródłem wspomnianej aktywności mózgowej. Może brzmi to nieco skomplikowanie, ale interpretacja jest dosyć prosta: science-fiction stało się rzeczywistością – czytanie w myślach jest możliwe. Do całego procederu niezbędne są dwie rzeczy: aparat do funkcjonalnego obrazowania metodą rezonansu magnetycznego (w skrócie fMRI, z ang. functional magnetic resonance imaging) oraz dobrze wytrenowane algorytmy sztucznej inteligencji (w skrócie AI, z ang. artificial intelligence).

Za pomocą fMRI naukowcy są w stanie tworzyć trójwymiarowe mapy aktywności mózgu i precyzyjnie określać, które rejony mózgu ulegają aktywacji w danym momencie. Jest to możliwe, ponieważ aktywne neurony mają wysokie zapotrzebowanie…

Jakie jest ryzyko, że będziesz miał zawał serca lub udar mózgu?

Istnieje szereg czynników, które predysponują do wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu. Zbierając dane pochodzące od bardzo wielu pacjentów lekarze i naukowcy są wstanie oszacować ryzyko związane z wiekiem, parametrami krwi, chorobami współwystępującymi i stylem życia a występowaniem chorób układu krążenia. Do tej pory poznano ponad dwadzieścia różnych czynników w istotny sposób zwiększających prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia. Aby ułatwić pracę lekarzom stworzono specjalne algorytmy, które pozwalają oszacować ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia u badanego pacjenta. Jednym z najpopularniejszych algorytmów tego typu jest rozwijany nieprzerwanie od 2007 roku brytyjski QRISK, z którego każdy pacjent może bezpłatnie skorzystać poprzez aplikację on-line.


QRISK podaje jakie jest ryzyko zapadnięcia na którąś z chorób układu krążenia w perspektywie 10 najbliższych lat. Do chorób układu krążenia należą m.in.:
udar mózgu,zawał serca (zawał mięśnia sercowego),przemija…

Dlaczego warto samodzielnie mierzyć ciśnienie krwi? Jaki ciśnieniomierz wybrać?

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą, w której wyjątkowo często dochodzi do nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych wśród pacjentów – statystki mówią, że w Europie około 44% chorych przerywa terapię w ciągu 12 miesięcy od jej rozpoczęcia. W Polsce współczynnik ten wypada jeszcze gorzej i wynosi około 58%. Takie postępowanie ma oczywiście swoje negatywne konsekwencje. Pacjenci z nadciśnieniem, którzy nie przestrzegają zaleceń terapeutycznych i nie przyjmują przepisanych im leków mają o 50% wyższe prawdopodobieństwo wylądowania w szpitalu na skutek powikłań. Przyczyn zaniechania leczenia w przypadku nadciśnienia należy doszukiwać się przede wszystkim w bezobjawowym przebiegu choroby. Po kilku tygodniach od rozpoczęcia leczenia pacjenci zaczynając myśleć w następujący sposób: "Biorę te leki na nadciśnienie, ale wcale nie czuję się po nich lepiej!". Do tego dochodzi jeszcze aspekt finansowy: "Skoro nie czuję się jakoś specjalnie lepiej po tych lekach, to szkoda n…